Aleksandr Nikołajewicz Łodygin (1847-1923)

Łodygin był rówieśnikiem Edisona i Jabtoczkowa, urodził się 18.X.1847 r. w guberni tambowskiej, w rodzinie obywateli ziemskich. W 1867 r. ukończył szkołę wojskową w Moskwie, ale wkrótce przeszedł w stan spoczynku. Przez pewien czas pracował jako kowal i ślusarz w sławne fabryce broni w Tulę, a następnie przeniósł się do Petersburga (dzisiejszy Leningrad). Początkowo Łodygin pasjonował się projektowaniem maszyn latających, cięższych od powietrza. W końcu lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku opracował projekt „elektrolotu", aparatu zbliżonego do śmigłowca z napędem elektrycznym. Ponieważ pomysł nie wzbudził zainteresowania w Rosji, Łodygin próbował w 1870 r. zainteresować nim Francję. Do prób praktycznych nie doszło, z powodu klęski Francji w wojnie z Prusami, ale oczywiście trudno się spodziewać, żeby mogły dać one w owym czasie rewelacyjne wyniki.

Rozważania nad wyposażeniem maszyn latających pchnęły Łodygina do prób skonstruowania żarówki elektrycznej. W 1872 r. udało mu się zbudować prymitywną żarówkę, w której pod szklanym kloszem żarzył się pręcik z węgla retortowego. Te zasadnicze cechy jego żarówki świadczą, że był na właściwej drodze, jednak niewielkie możliwości techniczne, jakimi dysponował, ograniczały czas jej świecenia do niewielu minut. Ulepszając swój wynalazek, Łodygin zastosował w jednej żarówce kilka pręcików, żarzących się kolejno w miarę wypalania i wypompował spod klosza powietrze. Przedłużył w ten sposób czas świecenia do około pół godziny. Interesujące osiągnięcia rosyjskiego wynalazcy stawiają go w szeregu licznych przed edisonowskich pionierów żarówki elektrycznej, którzy od lat czterdziestych zeszłego stulecia dochodzili w różnych krajach do podobnych wyników. W 1873 r. Łodygin parokrotnie demonstrował publicznie swój wynalazek, m.in. na dwóch latarniach ulicznych na ulicy Odeskiej w Petersburgu. W 1874 r. Petersburska Akademia Nauk przyznała mu Nagrodę im. Łomonosowa, a 11.VII.1874 r. otrzymał Patent-nr 1619. W tym samym roku zorganizowano nawet specjalne towarzystwo akcyjne dla eksploatacji jego żarówki, a Łodygin opatentował ją także w innych krajach, m.in. w Austrii, Wielkiej Brytanii Francji i Belgii.

Powiedzieliśmy, że Łodygin był jednym z pionierów żarówki elektrycznej, bowiem prawie takie same rozwiązania pojawiały się już od polowy XIX wieku. Niemal identyczny typ  żarówki skonstruował przed Łodyginem Anglik, Joseph, Wilson Swan. Wszystkie te żarówki nie odegrały jednak praktycznej roli i dopiero konstrukcja Edisona utorowała drogę oświetleniu elektrycznemu, dlatego też tego przede wszystkim wynalazcę uznaje się za twórcę praktycznej żarówki.

Natomiast niewątpliwe zasługi miał Łodygin w dalszych pracach nad udoskonaleniem oświetlenia elektrycznego i praktycznym zastosowaniem elektryczności. Był jednym z pierwszych, którzy pracowali nad zastosowaniem żarnika wolframowego. Konstruował również liczne nowatorskie urządzenia elektryczne, m.in. grzejniki, respiratory do otrzymywania tlenił drogą elektrolityczną, piece elektryczne do topienia metali itp.

Ten wybitny technik był również   współzałożycielem oddziału elektrotechnicznego Rosyjskiego Towarzystwa Technicznego oraz czasopisma „Elektryczność".

W warunkach zacofanej Rosji carskiej Łodygin nie znajdował poparcia dla swą działalności technicznej ani funduszów na realizację swych pomysłów. W 1875 r. wynalazca zmuszony był nawet ze względów finansowych przyjąć posadę ślusarza narzędziowca w jednej z fabryk petersburskich. W latach osiemdziesiątych udaje się za granicę — pracuje we Francji, w Paryżu, a następnie w Stanach Zjednoczonych. Powraca dopiero w 1905 r. i zajmuje się elektryfikacją transportu (tramwaje) i drobnego przemysłu.

W 1916 r. wyjeżdża ponownie do Stanów Zjednoczonych, gdzie umiera 16.111. 1923 r. 

Żarówka, Łodygina z włóknem węglowym